Bitoriano Gandiaga

Literatur idazlanak

L3G^

Pentsatu, Juan Mariri, goiza dela-ta tronpa jotzea, pentsatu nuen. [I]
Gero, goizari buruz pentsatzen jarri nintzenean goizaren edertasunak jo ninduen.
Ondoren, goizaren edertasun hori osasunez, pakean eta patxada onean gozatu ezin duen hainbat eta hainbestez oroitu nintzen.
Aurrerago, goizaren edertasun hori gozartzea gizonak elkarri galerazten diogula ikusi nuen.
Eta azkenean, goiza hor dagoela ikusi nuen, eder eta pozgarri, poz dagoela, edertasunez eta pozez, esperantzarako betiko dei, betiko desafio eta betiko agintzari edo promesa betikoz.
Eta burlara ez, baina erreflexio serio batetara eraman ninduen.
Horra: (1)

Goizaldia: loreak
argi-abarretan,
iratzar-bidetan,
txoriak txinta garbiz
anitz bazterretan
eguna polikiro
kaskonduz airetan,
hodeiak kolorezko
lilura hezetan,
argi berri zertzeta*
berezko pozetan.

Egunez eguneko
miraria goiza,
zein gauza airosa!
arraiki datorkigu
ongile panpoxa;
dena da gozotasun,
dena da kareza,
izio digu baitan
argizko larrosa
zentzunei gozaraziz
parran bizi-poza.

Berezko dohain eder
egunerokoa,
jabe gabekoa,
gizon orok gozartu
zaitzakeen gozoa;
zuri ari natzaizu
esker onak joa,
gauzekin, gizonokin
hain zara naroa,
guztion izenean
dagizut bertsoa.

Agur zuri, goiz berri,
agur zuri, egun,
bizitzaren lagun,
itxaropen arrazoi
poz-emaile bakun;
mendera-gaitza zatoz,
askatasun itun,
guztiongana zabal,
dohako ondasun,
zubaitan [sic] giza-kantak
nahi nituzke entzun.

Batzutan hodei lodiz,
bestetan ozargi*,
yayo ta leinargi,
zure sortze bakoitza
beti da uztargi*;
lastima arma beltzen
hainbat tximistargi,
ezin zaitugu goza
nahi bezain ozarki*,
halere zeu zaitugu
etorkizun-argi.

Oi, gizon orok goza
zaitzakeen eguna,
zer gertakizuna!
Ez zaitez berantkorra,
ez eta urruna.
Ikus hainbaten pena,
mina, behazuna;
irina eskas dute
sobera beruna,
den horientzat noizko
duzu jaikizuna?

Amerika, Asia,
jo gizateria,
hain dago eria!
zorigaitzaren jasa
ez du huskeria:
gosea eta gerra,
mila miseria,
geografia osoz
oinaze-feria
gutizia medio
eta jaunkeria.

Goiza eta bertsoa,
txorien kantua,
landareen mezua,
horra indarkerien
kontrako oihua;
iraunkor ari dute
saio neketsua
salatu ta zapuztuz
despoten taiua
noiz ikusiko behingoz
gizarte justua.

Itxaropenez kanpo
ez dugu indarrik
hain asko izanik!
gari arlo handi bat
harresi gaberik;
bost kontinentez bizi
gara zanpaturik
dagokigun legean
burutu gurarik
geure ogi geureaz
esperantzaturik.

Ikuskizun iluna
ohiltzen duzun goiza,
ihintzaren jainkosa,
zeuk damaiguzu bidez
aurrerako poza;
haurren begietan dut
aitzen zure boza:
harako on-aroaz
ari duzun glosa.
Gaurtixe dut agurtzen
egun haren noiza.

Zeu zaituqu argia
maite dugunon poz
egu-antz erasoz,
kikilduak zuzpertuz,
eroriak jasoz;
bizitza estimaarazten [sic]
diguzu dei gozoz,
adorez zatorzkigu
maitazarre beroz
joko beltzak ebakiz
egia-hordagoz.

1982 - otsaila

Gaia 1: Izadia
Gaia 2: Jendea
Azpi-gaia: Izadia: Argia
Edizio kritikoa: Paulo Agirrebaltzategi
Gipuzkoa.net-aren logoa